Stan prawny: ustawa o ochronie przyrody, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1315. Ten poradnik to ogólna informacja, nie porada prawna — w konkretnej sprawie rozstrzyga urząd. Na oględzinach podpowiemy, którą ścieżkę wybrać.
Kiedy wycinka drzewa nie wymaga zgody?
Zgłoszenie ani zezwolenie nie są potrzebne, gdy obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm nie przekracza:
| Gatunek | Próg obwodu na wys. 5 cm |
|---|---|
| topole, wierzby, klon jesionolistny, klon srebrzysty | 80 cm |
| kasztanowiec zwyczajny, robinia akacjowa, platan klonolistny | 65 cm |
| pozostałe gatunki | 50 cm |
Jeśli drzewo ma kilka pni, sprawdzasz obwód każdego z nich. Zwolnienie z progów nie dotyczy m.in. drzew będących pomnikami przyrody i drzew w lasach — te podlegają osobnym przepisom.
Kiedy wystarczy zgłoszenie w gminie?
Gdy drzewo przekracza próg obwodu, a wycinkę planuje osoba fizyczna na swojej nieruchomości na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą. Zgłoszenie składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (w Warszawie — w urzędzie dzielnicy). Zawiera imię i nazwisko, oznaczenie nieruchomości i rysunek lub mapkę z zaznaczonym drzewem.
Terminy po zgłoszeniu
- Urząd ma 21 dni od doręczenia zgłoszenia na oględziny drzewa.
- Od oględzin ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu.
- Brak sprzeciwu oznacza, że drzewo można usunąć — trzeba to zrobić w ciągu 6 miesięcy od oględzin, inaczej zgłoszenie trzeba złożyć ponownie.
Uwaga: jeśli w ciągu 5 lat od oględzin na tej części działki zostanie złożony wniosek o pozwolenie na budowę związaną z działalnością gospodarczą, urząd może naliczyć opłatę za usunięte drzewo.
Kiedy potrzebne jest zezwolenie na wycinkę?
Zawsze, gdy drzewo przekracza próg obwodu, a wycinka nie mieści się w zgłoszeniu — czyli gdy drzewo rośnie na terenie firmy, wspólnoty mieszkaniowej, spółdzielni, instytucji albo na działce przeznaczonej pod inwestycję. Wniosek składa posiadacz nieruchomości za zgodą właściciela. Urząd może uzależnić zezwolenie od nasadzeń zastępczych lub naliczyć opłatę.
Na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków zezwolenie wydaje wojewódzki konserwator zabytków.
Drzewa w lesie, uzdrowiskach i na terenach chronionych
- Las (grunt oznaczony w ewidencji jako Ls) — obowiązują przepisy ustawy o lasach, a nie zgłoszenie w gminie.
- Uzdrowiska (np. Konstancin-Jeziorna) — w strefach ochrony uzdrowiskowej mogą obowiązywać dodatkowe ograniczenia.
- Parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu — warto sprawdzić zakazy w akcie ustanawiającym dany obszar.
- Pomniki przyrody — ich wycinka jest co do zasady zakazana.
Czy można wycinać drzewa w sezonie lęgowym ptaków?
Ustawa o ochronie przyrody nie zakazuje wycinki w określonych miesiącach, ale przepisy o ochronie gatunkowej zabraniają niszczenia gniazd, jaj i płoszenia ptaków. Dlatego w okresie lęgowym — umownie od 1 marca do 15 października — przed wycinką trzeba upewnić się, że w drzewie nie ma zajętych gniazd. Jeśli są, potrzebna jest zgoda regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Najbezpieczniej planować wycinki od jesieni do końca lutego.
Co z drzewem złamanym przez wichurę?
Wiatrołomy, wywroty i złomy — czyli drzewa już powalone lub złamane — można co do zasady usunąć bez zezwolenia. Drzewo, które dopiero zagraża (np. pochyliło się nad domem), zwykle nadal wymaga zgłoszenia lub zezwolenia, ale urząd może potraktować sprawę priorytetowo. Zawsze zrób zdjęcia drzewa przed pracami.
Przycinanie a „uszkodzenie” drzewa — limit 30%
Cięcia w obrębie korony nie mogą obejmować więcej niż 30% korony (poza wyjątkami, np. dla gałęzi obumarłych, nadłamanych lub kolidujących z budynkami). Mocniejsze cięcie może zostać uznane za uszkodzenie drzewa i skutkować karą. Więcej na stronie pielęgnacja drzew.
Co grozi za wycinkę bez zgody?
Za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia lub bez zgłoszenia urząd nakłada administracyjną karę pieniężną. Jej wysokość zależy m.in. od obwodu pnia i gatunku — przy dużych drzewach bywa wielokrotnie wyższa niż koszt samej wycinki. Dlatego zanim wytniemy drzewo, pytamy o formalności i doradzamy, co zrobić.